konferencje     ma這polanie roku     podarujmy dzieciom lato     wsp鏊nota ma這polska    
       
SZCZEG茛Y INFORMACJI
1992-10-28
Prezentacja przez Kazimierza Barczyka na forum Sejmu RP wynik闚 sonda簑 na temat oczekiwanego kszta速u samorz康u terytorialnego przeprowadzonego w鈔鏚 ma這polskich samorz康owc闚

1 kadencja, 28 posiedzenie, 1 dzie (28.10.1992)

5 punkt porz康ku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Samorz康u Terytorialnego oraz Komisji Ustawodawczej o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorz康zie terytorialnym (druki nr 151 i 517).

Pose Kazimierz Barczyk:


Panie Marsza趾u! Wysoka Izbo! O kulturze politycznej pa雟twa i mo磧iwo軼i zakwalifikowania danego pa雟twa do kr璕u pa雟tw w pe軟i demokratycznych decyduje w du篡m stopniu m. in. zakorzenienie si samorz康u lokalnego w danym pa雟twie. Ka盥e pa雟two ma swojego króla, dyktatora lub rz康. Natomiast autentyczny samorz康 lokalny maj tylko niektóre pa雟twa. To jest ta warstwa podstawowa - oprócz wolnej prasy, niezawis貫go s康ownictwa - 鈍iadcz帷a o tym, 瞠 dane pa雟two jest demokratyczne. Jestem przekonany, 瞠 kilkadziesi徠 tysi璚y radnych - ci, którzy obecnie pracuj w radach gmin w ca貫j Polsce - to przysz貫 nowe elity pa雟twa polskiego i wielu z nich powinno po tej nauce w gminach dalej dzia豉 w parlamencie Rzeczypospolitej.

Ustaw o samorz康zie terytorialnym przygotowa - m.in. na podstawie spo貫cznego projektu Spo貫cznej Rady Legislacyjnej 磅olidarno軼i - i przed這篡 Senat Rzeczypospolitej prawie dwa i pó roku temu. Niestety nast瘼nego dnia po wyborach jako radni otrzymali鄉y zg這szon przez rz康 Mazowieckiego i uchwalon przez Sejm ustaw kompetencyjn, zgodnie z któr np. wybrana w wolnych wyborach Rada Miasta Krakowa otrzyma豉 o po這w mniej kompetencji od poprzedniej rady narodowej. Nadto w przeci庵u dwóch lat ukszta速owa這 si prawie 40 rodzajów administracji specjalnej w Polsce. I tu, niestety, nasuwa si smutna konstatacja: 砰jemy w Polsce - pa雟twie skrajnie scentralizowanym. W miejsce 17 województw kilkana軼ie lat temu utworzono 49, ale by豉 to pozorna decentralizacja, by豉 to w istocie centralizacja pa雟twa, wszystko bowiem sprowadza si do Warszawy. 砰jemy w Polsce resortowej - jest to drugi wyznacznik istoty naszego pa雟twa. Oczywi軼ie, w tym kontek軼ie pa雟twa skrajnie scentralizowanego i pa雟twa resortowego, Polski resortowej, bo taka ona jest w przewa瘸j帷ej mierze, nie mo積a mówi o powa積ym samorz康zie w Rzeczypospolitej. Nadto gminy s traktowane przez rz康 i w豉dze pa雟twowe jako bufor dla powstrzymywania niezadowolenia spo貫cznego i maskowania niewydolno軼i s逝瘺 pa雟twa. Bo i pa雟two generalnie wraz ze swoimi s逝瘺ami jest w kryzysie. To chyba nie podlega dyskusji.

Obecna nowelizacja z inicjatywy Senatu jest ma造m krokiem w generalnie s逝sznym kierunku. Dwie kwestie wzbudzi造 w dzisiejszej dyskusji kontrowersje. Do nich w豉郾ie krótko si odnios. Mianowicie wed逝g projektu 篇mina nie mo瞠 prowadzi bezpo鈔ednio dzia豉lno軼i gospodarczej. O to by豉 walka przy uchwalaniu ustawy, wokó tego s dyskusje. Jakie obawy wywo逝je ten zapis? Obawy o brak finansów dla gmin. Poniewa rz康 nie dodaje pieni璠zy gminom, bud瞠ty gmin s przy rosn帷ej inflacji na tym samym poziomie co przed rokiem i dwoma laty, natomiast bud瞠t pa雟twa zwi瘯sza si co roku o kilkadziesi徠 procent. Jaki jest argument za przyj璚iem tego przepisu? Chodzi mianowicie o to, 瞠by w gminach nie rozwija si gminny socjalizm, 瞠by nie blokowano prywatyzacji, 瞠by nie blokowano inicjatywy obywateli, 瞠by po prostu gminy nie zaj窸y dla siebie poprzez swoj dzia豉lno嗆 gospodarcz najatrakcyjniejszych dziedzin na swoim terenie.

Sprawa skarbnika. Skarbnik wed逝g projektu nadal ma by powo造wany przez rad. Jest osob niezale積 od zarz康u i administracji gminnej. Bud瞠t miasta, my郵, 瞠 nie tylko Krakowa, w którym jestem przewodnicz帷ym Rady Miasta, ale i wielu innych gmin na pó逗ocze wyra瘸 si stosunkiem 50 % do 50%, je郵i chodzi o stosunek wp造wów do wydatków. I tak jest od dwu i pó roku. To, co pa雟two czytacie w gazetach, to s zupe軟ie inne rzeczy. Przysi璕am. Podobnie na koniec ka盥ego roku by這 100% do 100%, z odchyleniem 1%. Bud瞠t pa雟twa sypie si z ka盥ym rokiem. Jesieni - tak si nieszcz窷liwie sk豉da - odbywaj si kampanie wyborcze i ka盥y z kolejnych rz康ów, jak si okazywa這, przyczynia si do powstania kilkudziesi璚iobilionowej dziury w bud瞠cie, o czym obywatele nie mieli jeszcze 瘸dnych informacji. Gdyby skarbnik gminy by powo造wany na wniosek zarz康u - a minister finansów jest przecie cz這nkiem rz康u - boj si, 瞠 przy zmianie projektowanego zapisu tego rodzaju tendencja mog豉by si równie przenie嗆 do gmin.

Brakuje ustawy o finansach gmin. Pa雟two nie daje dosy pieni璠zy na zadania zlecone, tak 瞠 gdyby鄉y chcieli obs逝giwa obywateli w gminach, np. w urz璠zie stanu cywilnego, w takim zakresie, w jakim otrzymujemy pieni康ze od w豉dzy pa雟twowej - mówi to jako samorz康owiec - to oczywi軼ie czeka這by si w kolejkach po kilka tygodni. Dop豉camy z w豉snego bud瞠tu po par dobrych miliardów z這tych po to, 瞠by obywatel by obs逝穎ny w ci庵u kilku dni. Taka jest prawda w ka盥ej gminie i w ka盥ej prawie dziedzinie.

Czy mog jeszcze przedstawi wyniki ankiety?

Jako przewodnicz帷y Stowarzyszenia Gmin Ma這polskich chcia貫m króciutko przedstawi niektóre wyniki ankiety, jak przeprowadzili鄉y, jest to bowiem pewien sygna. Zwróci貫m si do ok. 100 gmin z pro軸 o udzielenie odpowiedzi na pytania dotycz帷e zakresu dalszego funkcjonowania samorz康u. Oto niektóre wyniki:

Czy koncepcja powiatu samorz康owego jako drugiego szczebla samorz康u lokalnego spe軟ia pa雟twa oczekiwania - czy tworzy powiaty? Tak - 44 g這sy, nie - 18.

Czy celem reformy powinno by umocnienie obecnej gminy? Tak - 59 g這sów, nie - 1.

Czy wybory do rad powiatów i rad gmin powinny by przeprowadzane jednocze郾ie? Tak - 41 g這sów, nie - 16.

Czy wybory do rad powiatów powinny by po鈔ednie? Tak - 17 g這sów, nie - 17.

Czy bezpo鈔ednie? Tak - 38 g這sów, nie - 10.

Czy szef powiatu powinien by przedstawicielem rz康u? Tak - 8 g這sów, nie - 50.

Czy burmistrz, prezydent, wójt powinien by wybierany w wyborach po鈔ednich? Tak - 27 g這sów, nie - 16.

W bezpo鈔ednich? Tak - 37 g這sów, nie - 8.

Czy tworzenie powiatów powinno by po陰czone ze zmianami granic województw? Tak - 46 g這sów, nie - 12.

Czy projektowane zmiany podzia逝 terytorialnego kraju powinny zmierza do tworzenia wi瘯szych województw-regionów? Tak - 53 g這sy, nie - 9.

S to niektóre z pyta, które stoj przed nami wszystkimi, w tym przed gminami, i s to pytania o 範u膨 now ustaw o samorz康zie terytorialnym, która by faktycznie sytuowa豉 nas w gronie pa雟tw demokratycznych. Na mocy takiej ustawy Warszawa podzieli si i w豉dz, i odpowiedzialno軼i z prowincj - terenem (a Polska b璠zie faktycznie pa雟twem oko這 40-milionowym), z tymi, którzy b璠 widzieli sens i mo磧iwo嗆 aktywnego funkcjonowania w swoich lokalnych 鈔odowiskach.

za http://orka2.sejm.gov.pl/Debata1.nsf

wstecz



                           Stowarzyszenie Gmin i Powiat闚 Ma這polski